Astronomy

این باور معمولاً وجود دارد که سیاهچاله‌ها با اعمال نیروی جاذبه بسیار قوی بر روی ماده و انرژی و فضای پیرامونشان  اثر میگذارند و هرچیزی را درنزدیکی همسایگی آنها قرار دارد را می‌خورند.اما تحقیقات تازه نشان داده که ماده تاریک پیرامون سیاهچاله‌ها ممکن است حکایت دیگری داشته باشد. ماده تاریک پیرامون سیاهچاله‌ها در مقابل گرانش بسیار قوی از خود مقاومت نشان می‌دهند.

این کهکشانها جرمی برابر چندین میلیون تا چندین میلیارد برابر جرم خورشید دارند و با سرعت زیادی ماده به درون خود می‌کشند.
این محققین شیوه‌ای را که از آن طریق ماده سیاه توسط سیاهچاله‌ها جذب می‌شود مدل سازی کردند و به این نتیجه رسیدند که  سرعت عمل جذب شدن  بسیار نسبت به میزان ماده تاریک یافت شده در مجاورت سیاهچاله وابسته است. اگر میزان چگالی این ماده بزرگتر از چگالی بحرانی که برابر جرم ۷خورشید  در واحد مکعب سال نوری از فضا  است، باشد جرم سیاهچاله به سرعت افزایش پیدا خواهد کرد، و با بلعیدن مقداربیشتری ماده به زودی کل آن کهکشان فراتر از حدتصور دگدگون خواهد شد.
دکتر هرناندز بیان کرد: بیش از میلیاردها سال از شکل‌گیری کهکشانها میگذرد، چنین هجوم غیر قابل کنترل و سریع ماده تاریک، به سیاهچاله ها ممکن است تعداد کهکشانها را از مقدار امروزی آنها بسیار تغییر دااده باشد.”
بنابراین کار این دانشمندان دال بر آن است که چگالی ماده تاریک در مراکز کهکشانها مقدار ثابتی است. از مقایسه مشاهدات این دانشمندان با آنچه که  مدلهای تکاملی جهان پیشگویی میکنند، دکتر هرناندز و دکتر لی نتیجه می‌گیرند که ممکن است نیاز باشد برخی تخمینها  که این مدلها را با مشکل مواجه میکنند تغییر داد. ماده تاریک ممکن است آنچنان که دانشمندان تصور می‌کردند، رفتار نکند.
نتایج این کار در جرنال ماهانه نوتیس آف رویال آسترونومیکال سوساییتی چاپ شده است.(مجله انجمن سلطنتی نجوم )

نحوه تشکیل ستاره

گوی آتشین مورد نظر در نظریه انفجار بزرگ ، حاوی هیدروژن و هلیوم بود، که در اثر انفجار بصورت گازها و گرد و غباری در فضا بصورت پلاسمای فضایی متشکل از ذرات بسیاری از جمله الکترونها ، پروتونها ، نوترونها و نیز مقداری یونهای هلیوم به بیرون تراوش می‌کند. با گذشت زمان و تراکم ماده دربرخی سحابیها شکل می‌گیرند. این مواد متراکم رشد کرده و توده‌های عظیم گازی را بوجود می‌آورند که تحت عنوان پیش ستاره‌ها معروفند و با گذشت زمان به ستاره مبدل می‌شوند. بسیاری از این توده‌ها در اثر نیروی گرانش و گریز از مرکز بزرگ و کوچک می‌شوند، که اگر نیروی گرانش غالب باشد، رمبش و فرو ریزش ستاره مطرح می‌شود و اگر نیروی گریز از مرکز غالب شود، احتمال تلاشی ستاره و شکل گیری اقمار و سیارات می‌رود.

مقیاس قدری

همه ستارگان به شش طبقه روشنایی که قدر نامیده می‌شود، تقسیم شده‌اند. روشنترین ستارگان دارای قدر اول و کم نورترین ستارگان که توسط چشم غیر مسلح قابل روءیت بودند به عنوان ستارگان قدر ششم و بقیه ستارگان داراب قدرهای بین ۱۶ – ۱ هستند. قدر یک ستاره عبارت است از: سنجش لگاریتمی از روشنایی ستارگان ، اگر قدر یک ستاره را با m نمایش دهیم، داریم:

(قدر ظاهری) ۲٫۵logL + Cte = m-

که مقدار ثابت Cte همان صفر مقیاس قدری است.

روشنایی ستاره

مقدار انرژی تابیده شده از ستاره به واحد سطح زمین را روشنایی یک ستاره می‌نامند. مقدار ثابت (صفر مقدار قدری) را طوری انتخاب می‌کنند که قدر ستاره α چنگ رومی (Vega) برابر صفر شود. علامت منفی در فرمول نشان می‌دهد که قدر روشنایی ستاره بالا باشد، دارای قدر پایین خواهد بود.

رنگ ستارگان

هر وسیله‌ای که برای آشکارسازی نور بکار می‌رود دارای حساسیت طیفی است. مثل چشم انسان که اولین وسیله‌ای است برای آشکارسازی نور و حساسیت چشم برای نورهای مختلف یکسان نیست. هر وسیله دیگری هم که برای اندازه گیری نور بکار می‌رود مثل فیلمهای عکاسی برای نورهای با طول موجهای متفاوت ، دارای حساسیت یکسان نیست. پس روشنایی یک جسم بستگی به نوع وسیله اندازه گیری شده دارد. بر این اساس قدرهای مختلفی داریم، که یکی از آنها قدر دیدگانی و دیگری قدر عکسبرداری می‌باشد.

طیف ستارگان

هنگام مطالعه طیف ستارگان (یا همان بررسی کیفی ستارگان) مشاهده می‌شود که اختلاف فاحشی بین ستارگان وجود دارد. از آنجایی که وجود هر خط سیاه در طیف ستاره بیانگر وجود یک عنصر شیمیایی ویژه در اتمسفر آن ستاره است، شاید به نظر می‌رسد که علت اختلاف در طیف ستارگان بخاطر اختلاف در مواد شیمیایی سازنده ستارگان باشد. ولی در نهایت چنین نیست، بلکه علت اختلاف طیف ستارگان دمای ستارگان می‌باشد. چون ستارگان دارای دماهای متفاوتی هستند، طیف آنها نیز متفاوت است.

اندازه گیری دمای ستارگان

در مورد ستارگان امکان اندازه گیری دمای جنبشی (دمایی که توسط دماسنج اندازه گیری می‌شود) وجود ندارد. زیرا نمی‌توانیم ترمومتر را در قسمتهای مختلف ستاره قرار داده و این دما را اندازه گیری کنیم. از طرفی لایه‌های مختلف ستاره دارای دماهای مساوی هستند و هر چه از لایه‌های خارجی به طرف لایه‌های داخلی حرکت کنیم دما افزایش می‌یابد. بنابراین تعریف دمای منحصر به فردی که مربوط به هر لایه از ستاره باشد غیر ممکن است.

اندازه گیری فراوانی عناصر در ستارگان

در حالت کلی مشاهده خطوط طیفی مربوط به یک عنصر در طیف یک ستاره دلیل بر وجود آن عنصر در اتمسفر این ستاره است و برعکس این ممکن نیست. یعنی عدم حضور خطوط طیفی یک عنصر در طیف یک ستاره دلالت بر عدم وجود آن عنصر در اتمسفر ستاره را ندارد، زیرا علاوه بر حضور یک عنصر لازم است، شرایط فیزیکی (دما و فشار) برای تشکیل خطوط طیفی آن عنصر برقرار باشد، تا بتوانیم خطوط طیفی آن عنصر را مشاهده کنیم. با توجه به اینکه شدت خطوط جذبی بستگی به فراوانی آن عنصر دارد، بنابراین می‌توانیم از روی شدت خطوط طیفی ، فراوانی عناصر را در ستارگان تعیین کنیم.

جرم ستارگان

اطلاعات مربوط به جرم ستارگان از مسائل بسیار مهم به شمار می‌رود. تنها راهی که برای تخمین جرم یک ستاره در دست داریم آن است که حرکت جسم دیگری را که بر گرد آن دوران می‌کند مورد مطالعه قرار دهیم. ولی فاصله عظیمی که ما را از ستارگان جدا می‌کند، مانع آن است که بتوانیم سیارات متعلق به همه آنها را ببینیم و حرکت آنها را مورد مطالعه قرار دهیم. عده زیادی ستاره موجود است که جفت جفت زندگی می‌کنند و آنها را منظومه‌های مزدوج یا دو ستاره‌ای می‌نامند. در چنین حالات بایستی حرکت نسبی هر یک از دو ستاره مزدوج مستقیما مطالعه شود، تا از روی دوره گردش آنها جرم نسبی هر یک بدست آید. در حضور ارتباط میان جرم و نورانیت ستارگان ، نخستین بار بوسیله سرآرتورادینگتون اظهار شد که نورانیت ستاره‌ها تابع معینی از جرم آنها است، و این نورانیت با زیاد شدن جرم به سرعت ترقی می‌کند.

منابع انرژی ستارگان

برای هر ستاره‌ای سه منبع انرژی را می‌توان نام برد که عبارتند از:

انرژی پتانسیل گرانشی

می‌توان فرض کرد که خورشید یا ستارگان در حال تراکم تدریجی هستند و بدین وسیله انرژی پتانسیل گرانشی خود را بصورت انرژی الکترومغناطیسی به محیط اطراف تابش می‌کنند.

انرژی حرارتی

می‌توان فرض کرد که ستارگان و خورشید اجرام بسیار داغ آفریده شده‌اند و با تابش خود به محیط اطراف در حال سرد شدن هستند.

انرژی هسته‌ای

می توان فرض کرد که در ستارگان هسته‌های سبکتر همجوشی کرده و انرژی آزاد شده در این همجوشی منبع انرژی ستارگان را تأمین می‌کند، یا می‌توان فرض کرد که در ستارگان هسته‌های سنگینتر از طریق واپاشی به هسته‌های سبکتر تبدیل شده و انرژی آزاد شده از این واپاشیها انرژی ستارگان را تأمین می‌کند.

مرگ ستارگان

سه طریق برای مرگ ستارگان وجود دارد. ستارگانی که جرم آنها کمتر از ۱٫۴ برابر جرم خورشید است. این ستارگان در نهایت به کوتوله‌های سفید تبدیل می‌شوند. ستارگانی که جرم آنها بیشتر از ۱٫۴ برابر جرم خورشید است، در نهایت به ستارگان نوترونی و به سیاه چاله‌ها تبدیل خواهند شد. دیر یا زود سوخت هسته ای ستارگان به پایان رسیده و در این صورت ستاره با تراکم خود انرژی گرانشی غالب آمده و این تراکم (رمبش) تا تبدیل شدن الکترونهای آزاد ستاره به الکترونهای دژنره ادامه پیدا می‌کند، که در این صورت ستاره به یک ستاره کوتوله سفید تبدیل شده است. برخی از ستارگان از طریق انفجارهای ابرنواختری به ستارگان نوترونی تبدیل می‌شوند. ستارگانی که بیشتر از ۱٫۴ و کمتر از سه برابر جرم خورشید دارند، به ستاره نوترونی تبدیل شده و آنهایی بیشتر از سه برابر جرم خورشید دارند، عاقبت به سیاه چاله تبدیل می‌شوند. سیاه چاله آخرین مرحله مرگ ستاره می‌باشد.

ژان مارک فیلیپپ، بنیانگذار پروژه کئو در تاریخ ۱۲ نوامبر ۲۰۰۸  در پاریس   ژان مارک فیلیپپ، کارشناس  ارشد  رشتهٔ  ژئوفیزیک،  نقاشی، یکی‌ از بنیانگذاران  رشتهٔ هنر  فضایی، عضو  آکادمی علوم اروپا‌، عضو جمعی‌ هنری و علمی‌  بین‌المللی (برکلی)  و برندهٔ جوایز  بین المللی متعددی بود. او پروژهٔ  جهانی‌ کئو را بر مبنای هنر تکنولوژی انسانیت پایگذاری کرد.  رویارویی  بشر امروز  او و فردا:  کئو پرندهٔ  باستان شناسی  آینده، ماهوارهٔ حامل آرزوهای  جهانی‌.   کئو ما را دعوت به سخن گفتن می‌کند و پیام  ما از زندگی‌، ارزشها و  آرزوهایمان  را به آیندگان می‌رساند با امید  به اینکه آنان زندگی‌ انسانی‌ تر ی نسبت به ما  داشته باشند.

keo

هدف پروژه ی keo ارتباط با آینده می باشد.این ماهواره که به احتمال قوی در سال ۲۰۱۰/۲۰۱۱ پرتاب خواهد شد در مداری قرار می گیرد که ۵۰،۰۰۰ سال آینده به زمین باز خواهد گشت.و آیندگان کره ی زمین می توانند پیام های گذشتگان خود را دریافت کنند.

ماهواره keo

طراحی و ساخت ماهواره امری دشوار بوده است زیرا در آن محاسبات تابش نور،برخورد اجرام،جو زمین،مدار حرکتی،سپر گرمایی و … انجام شده است.
درون ماهواره علاوه بر پیامها،نمونه ی DNA انسان و تصویری از بدن انسان که به صورت رمز طراحی شده است وجود دارد.
keo بدون هیچ وابستگی سیاسی اقدام به انجام پروژه کرده است.
تمامی ساکنان کره ی زمین اعم از پیر،جوان،سیاه،سفید،فقیر،غنی،ضعیف،قوی و … می توانند با آزادی تمام نامه ی خود را به keo تحویل دهند.نامه ی افراد بدون هیچ سانسوری درون ماهواره قرار می گیرد.
شما می توانید نامه ی خود را خطاب به آیندگان خود که  در ۵۰۰۰۰ سال آینده زندگی می کنند،بنویسید.و بگویید که شما در چه دورانی زندگی می کرده اید…

پیام فدریکو مایو، ریاست پیشین یونسکو، برای این پروژه: شما که ما را میخوانید، از همین امروزعمل کنید. پیام خود را به کئو بنویسید و به ما  ارسال  کنید. هوندرتوسر میگوید: “وقتی‌ یک انسان به تنهایی رویایی را میبیند، آن رویایی  بیش نیست … اما وقتی‌ چندین انسان با هم و همگام با هم، رویایی را میبینند، این آغاز یک واقعیت  است. ” بییایید با هم،  این واقعیت را بسازیم.

منبع: keo.org

آیا ۲۰۱۲ پایان جهان خواهد بود؟

روزی که درآن به دلیل وقوع یکی از حوادث طبیعی مانند برخورد یک سیارک به زمین همه انسان ها در سرار  جهان خواهند مرد و حیات بر روی زمین از بین خواهد رفت؟  بدون شک نخستین جوابی که به ذهن بسیاری از ما خطور خواهد کرد “خیر”  خواهد بود. پایان دنیا در این سال غیرممکن است.

اما از کجا اینقدر مطمئنیم؟ چطور می دانیم که این اتفاق هرگز نخواهد افتاد؟ ما با اطمینان از اینکه همیشه کسانی هستند که بیش از ما به برسی چنین مسائلی می پردازند و اگر روزی قرار بر این باشد که چنین اتفاقی بی افتد حتماً جلوی آن را خواهند گرفت به سادگی از آن گذشته و چنین مسائلی را غیرممکن اعلام میکنیم. اما آیا تاکنون به این موضوع فکر کرده اید که اگر این موضوع حقیقت داشته باشد، به بسیاری از دلایل جوامع و دولت ها از بیان آن خودداری خواهند کرد!؟ آیا میدانید که چنین پروسه ای در طول حیات سیارات کاملاً طبیعی بوده و بارها اتفاق افتاده می افتد؟ تاکنون توجه کرده اید که از مهمترین دلایل انقراض دایناسورها یکی از همین حوادث طبیعی بوده است؟

 شاید یکی از مشکلات اساسی بسیاری از انسان ها همین موضوع باشد! البته نه سال ۲۰۱۲٫ بلکه برخورد سطحی و بی توجهی به بسیاری از اتفاقاتی که روزانه در پیرامون آنها در حال وقوع است. عده زیادی بر پایان دنیا در سال ۲۰۱۲ اعتقاد دارند . بد نیست تا پیش از هرگونه پاسخی  مبنی بر قبول یا رد این نظریه نتایج تحقیقات ناسا  که در زیر ارائه شده را نیز در ارتباط با این سال بدانید. قضاوت اینکه آیا ۲۰۱۲ یا ۲۰۲۰ پایان دنیا است یا خیر با شما !

 آیا Y2K را به خاطر می آورید؟ به خاطر برنامه ریزی موثر و تحلیل های دقیق و موفقیت آمیز ، این سال بدون ناله و شیون زیادی آمد و رفت. گذشته از اثرات ویژه و احساس برانگیز ۲۱ دسامبر ۲۰۱۲، آن روز پایان دنیا نخواهد بود.

۲۰۱۲ نیز همانند Y2K مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته است . برخلاف برخی از عقاید عمومی موجود، پشت پرده پایان دنیا به سرعت آشکار شد. دانشمندان ناسا به سوالات مختلفی که درباره ۲۰۱۲ پرسیده شده پاسخ گفته اند  که در ذیل آورده شده است.

سوال: آیا در ۲۰۱۲ تهدیدی برای زمین وجود دارد یا خیر؟ بسیاری از وب سایت ها می گویند که دنیا در دسامبر ۲۰۱۲ پایان خواهد یافت.

 جواب: در ۲۰۱۲ هیچ اتفاق بدی برای زمین رخ نخواهد داد. سیاره مان برای بیش از ۴ میلیارد سال به خوبی به حیات خود ادامه خواهد داد. دانشمندان مشهوری در سراسر دنیا تایید کرده اند که در ۲۰۱۲ هیچ تهدیدی برای زمین وجود نخواهد داشت.

 سوال: منشاء این پیش بینی که جهان در ۲۰۱۲ پایان خواهد یافت از کجاست؟

 جواب: داستان از اینجا شروع شد که نیبرو (Nibiru) به سمت زمین در حرکت است. نیبیرو یک سیاره فرضی است که توسط سامریانز عنوان شد. این حادثه اساساً  برای ماه می ۲۰۰۳ پیش بینی شده بود  اما وقتی در آن تاریخ هیچ اتفاقی نیفتاد، روز رستاخیز به دسامبر ۲۰۱۲ تغییر یافت. این دو افسانه با پایان دوره ها در تقویم باستانی مایان (Mayan) مصادف با انقلاب زمستانی (winter solstice) 2012 همزمان شده. از اینرو روز رستاخیز را مصادف با ۲۱ دسامبر ۲۰۱۲  دانستند.

 سوال: آیا تقویم مایان در ۲۱ دسامبر ۲۰۱۲ پایان می یابد؟

 جواب: درست مثل تقویمی که به دیوار آشپزخانه تان آویزان کرده اید و در آن هیچ روزی بعد از ۳۱ دسامیر مشخص نشده، در تقویم مایان نیز هیچ موردی برای روز ۲۱ دسامبر ۲۰۱۲ تعیین نشده. در این تاریخ دوره طولانی مدت مایان پایان می یابد. اما پس از آن _ درست مثل تقویم شما که دوباره در تاریخ ۱ ژانویه شروع می شود_ در تقویم مایان نیز دوره طولانی مدت بعدی شروع می شود.

 سوال: آیا پدیده ای مثل یک برخورد عظیم اتفاق خواهد افتاد؟

 جواب: در دهه بعدی هیچ برخورری اتفاق نخواهد افتاد، زمین در ۲۰۱۲ با هیچ جرم آسمانی برخورد نخواهد کرد، حتی اگر برخوردی هم وجود داشته باشد اثرات آن بر روی زمین بسیار ناچیز خواهد بود. زمین و خورشید در ماه دسامبر تقریباً در مرکز کهکشان راه شیری قرار میگیرند و این پدیده ای است که  به طور سالانه اتفاق می افتد.

صحنه ای از motion picture 2012. Courtesy Columbia Pictures

دان یومانس (Don Yeomans) دانشمند محقق ارشد ناسا می گوید: “ظاهراً علاقه و توجه زیادی نسبت به اجرام آسمانی، موقعیت و مسیر حرکت آنها در پایان سال ۲۰۱۲ وجود دارد. من عاشق یک کتاب خوب یا یک فیلم مثل the next guy هستم، اما اجرام پرنده در فضای خیالی، تلوزیون و فیلم ها پایه علمی ندارند. حتی اخبار جعلی از ناسا نیز در آنها دیده می شود…”

 سوال: آیا یک سیاره یا کوتوله قهوه ای (brown dwarf) بنام نیبیرو (Nibiru) یا سیاره ایکس (Planet X) یا اریس (Eris) وجود دارد که در حال نزدیک شدن به زمین  و تهدید آن باشد؟

جواب: نیبیرو و داستان های دیگر درباره سیارات متمرد یک برنامه و شوخی اینترنتی بیش نیست و پایه و اساس واقعی ندارد. اگر نیبیرو و سیاره ایکس واقعی بود و قرار بود تا ۲۰۱۲ با زمین برخورد داشته باشد، اخترشناسان حداقل طی دهه گذشته باید آن را شناسایی می کردند و الان نیز با چشم غیر مسلح قابل رویت بود. بدیهی است که چنین چیزی وجود ندارد. اریس واقعیت دارد اما آن یک سیاره کوچک مثل پلوتو (Pluto) است که در حاشیه خارجی منظومه شمسی باقی خواهد ماند. کمترین فاصله ای که تا زمین باید طی کند ۴ میلیارد مایل است.

 سوال: تئوری تغییر قطبیت (polar shift) چیست؟ آیا حقیقت دارد که پوسته زمین به دور هسته چرخش ۱۸۰ درجه دارد که به طور روزانه انجام می گیرد؟

 جواب: واژگونی در چرخش زمین امری محال و غیرممکن است. حرکات آهسته قاره وجود دارد (مثلاً قاره قطب جنوب در صدها میلیون سال قبل در نزدیک استوا قرار داشته) اما اظهار واژگونی قطب ها یک موضوع بی ربط است. هرچند بسیاری از سایت ها برای افراد ساده حرف هایی دارند. آنها اظهار می کنند ارتباطی بین چرخش و قطبیت مغناطیسی زمین وحود دارد که به طورت غیر منظم تغییر می کند.  یک واژگونی مغناطیسی نیز وجود دارد که به طور متوسط هر ۴۰۰۰۰۰ سال یکبار بروز می کند. تا جایی که ما می دانیم یک چنین واژگونی مغناطیسی ای هیچ خطری برای حیات روی زمین در بر ندارد. به هر حال وقوع یک واژگونی مغناطیسی تا چند هزاره بعدی غیر محتمل است.

زمین به صورت یک مرمر آبی رنگ (Blue Marble):

کلکسیون تصاویر Next Generation رنگ سطح کره زمین را با شفافیت زیاد نشان می دهد. این تصویر آمریکای جنوبی را در سپتامبر ۲۰۰۴ نشان می دهد.

 سوال: آیا زمین در سال  ۲۰۱۲ در خطر برخورد با یک شهاب سنگ قرار دارد؟

جواب: زمین همیشه در معرض خطر برخورد دنباله دارها و آستروئیدها (asteroids) بوده است هرچندکه برخوردهای بزرگ بسیار نادر هستند. آخرین برخورد بزرگ مربوط به ۶۵ میلیون سال قبل بود که منجر به انقراض دایناسورها گردید. امروز اخترشناسان ناسا در حال انجام یک بررسی و کاووش به نام «گارد فضایی» (Spaceguard Survey) هستند تا هر آستروئید نزدیک به زمین را خیلی قبل تر از برخوردش با زمین شناسایی کنند. در حال حاضر هیچ آستروئید تهدید کننده ای  – مثل آستروئیدی که دایناسورها را کشت – را شناسایی نکرده اند. تمام کارهای انجام گرفته به صورت علنی همراه با اکتشافات به دست آمده به طور روزانه در وب سایت NEO Program Office website ناسا قرار می گیرد. بنابراین شما می توانید خودتان ببینید که هیچ برخوردی در ۲۰۱۲ برای زمین پیش بنی نشده است.

 سوال: نظر دانشمندان ناسا درباره نامعلوم بودن روز رستاخیز چیست؟

 جواب: برای اظهار نظر درباره هرگونه تغییر دراماتیک و یا ناخوشایند در ۲۰۱۲، علم در کجا قرار گرفته؟شواهد و مدارک آن چیست؟ هیچ چیزی وجود ندارد.  در تمام ادعاهای تخیلی بیان شده در کتاب ها، فیلم ها، مدارک و یا در اینترنت ما نمی توانیم حقیقت وجودی این روز را تغییر دهیم. هیچ مدرک قابل اعتمادی برای هرگونه ادعایی مبنی بر وقوع حادثه غیر عادی در دسامبر ۲۰۱۲ وجود ندارد.

 آیا تاکنون به این موضوع اندیشیده اید که منشا حیات در زمین از کجاست؟

اگر بر طبق نظریات بسیاری از دانشمندان معروف جهان حیات از نقطه ای دیگری از فضا به زمین آمده باشد، بنابراین زمین های دیگری نیز هست و شاید در همین لحضه موجودات و یا انسان های دیگری در نقطه ای دیگری از فضا در حال زندگی می باشند.

اما اگر این موضوع درست باشد، چگونه زندگی و حیات به زمین آمده است؟ برای این سوال پاسخ های گوناگونی ارائه شده اما در این میان  سیانید مهمترین کاندیدا و گزینه انتخاب شده می باشد. سیانید چیست و چگونه به زمین آمده است؟  از آزمایشات انجام شده برخوردهای سرعت بالا، چنین اسنباط می شود که حیات احتمالاً بر پایه سیانید (Cyanide) شکل گرفته و این سیانید خود درون آستروئیدهای وارده شده به اتمسفر زمین به وجود آمده است و به احتمال بسیار زیاد زمین در هنگام تولد دارای مواد آلی ( مولکول های پیچیده کربن دار که برای حیات ضروری اند)نبوده است.

بر اساس آزمایشات استنلی میلر (Stanly Miller) از دانشگاه شیکاگو در دهه ۱۹۵۰ یک احتمال این است که حیات پس از شکل گیری کامل زمین بر روی آن به وجود آمده است، به عنوان مثال  واکنش های شیمیایی موجود در اتمسفر  موجب به وجود آمدن حیات بر روی کره زمین گردیده است. اما چنین واکنش های شیمیایی تنها در اتمسفر اولیه زمین که غنی از متان و هیدروژن بوده امکان پذیر می باشد و در ضمن در مطالعات بعدی ژئولوژیکی باستانی ادعا می شود که این پروسه غیر محتمل است.

 آیا زمین های دیگر و یا موجودات و انسان های دیگری نیز در فضا هستند؟

برخی دیگر معتقدند حیات به همراه بلوک های ساختاری از دنباله دارها و آستروئیدهایی که با زمین برخورد کرده اند به زمین منتقل شده. چرا که این اجرام حاوی غلظت های بالای مواد آلی اند. اما حرارت بسیار زیاد ناشی از برخورد، اکثر مواد موجود در آنها را می سوزاند و باعث تبدیل آن به مواد ساده تری مثل دی اکسیدکربن می شود.

امروزه یک راه دیگر برای حضور مواد آلی بر روی کره زمین شناسایی کرده اند. آزمایشات جدید نشان می دهد اگرچه در برخورد دنباله دارها و آستروئیدها مولکولهای آلی نابود می شوند اما احتمالاً به طور همزمان منجر به تشکیل مواد آلی دیگری می گردد.

پیتر شولتز از دانشگاه بروان (Brown University) و یکی از محققین این مطالعه می گوید: “در گذشته عقیده بر این بود که «هر ماده ای که وارد اتمسفر زمین می شود دمای آن به حدی می رسد که منجر به نابودی آن ماده می گردد.» آنچه از مطالعات جدید استنباط می شود این است که احتمالاً می توانیم این مواد را دوباره تولید کنیم.”

شولتز به همراه سیجی سوژیتا (Seiji Sugita) از دانشگاه توکیو به وسیله یک جسم پرتاب شونده سوزان از جنس نوعی پلاسیک پلی کربنات – که یک ماده آلی است – برخورد دنباله دارها و آستروئیدها را همانند سازی کردند. این جسم با سرعت ۶ کیلومتر بر ثانیه به یک هدف فلزی برخورد داده شد. آزمایشات فوق در مرکز تحقیقات Ames ناسا واقع در Moffett Field کالیفرنیا انجام گرفت. این جسم درست مثل یک آستروئید یا دنباله داری که به سطح زمین برخورد می کند همراه با درخشش از نور تبخیر شد.

آنالیز طیف نور حاصله مقدار زیادی سیانید را نشان می دهد (سیانید ترکیبی است که در آن یک اتم کربن به یک اتم نیتروژن متصل شده ).  این سیانید، حاصل واکنش میان کربن موجود در جسم پرتاب شده و نیتروژن موجود در هواست.

بنابر گفته سوزیتا و شواتز ترکیبات سیاند بسیار فعال و واکنش پذیر هستند بنابراین واکنش های بیشتری را به دنبال داشته که منجر به تولید مولکولهای پیچیده تر کربن دار و مهم زیستی در اوایل شکل گیری زمین گردیده است.

از آنجایی که نیتروژن به عنوان ماده اولیه آمینواسیدها (یکی از ترکیبات مهم زیستی) است ، نیتروژن موجوددر ترکیبات سیانید دارای اهمیت ویژه ای می باشد. در ضمن در مواد آلی خام و اولیه آستروئیدها میزان این ماده بسیار اندک است.

 تصویری خیالی از حیات فرازمینی

دونالد براونلی  از دانشگاه واشنگتون می گوید: “بدون شک برخی از مواد آلی اولیه زمین از این راه به وجود آمده اند.” وی دراین مطالعه شرکت نداشته. لیکن اضافه می کند که احتمالاً منابع دیگری برای تولید مواد آلی وجود داشته باشد از جمله ذرات غنی از مواد آلی غبارهای کیهانی و ذرات بین ستاره ای که آرامتر از آستروئیدها و دنباله دارها به زمین می رسند. این مواد در حین ورود به زمین گرم می شوند اما به دماهای بسیار بالا که باعث نابودی آنها شود نمی رسند.

    کنجکاوی‌های بشر برای پیدا کردن موجودات فضایی

   جام جم آنلاین:آیا موجودات فضایی وجود دارند؟ آیا امکان دارد همین حالا که شما    سرگرم خواندن این کلمات هستید، موجودات اندیشمندی در سیاره‌هایی دوردست    که حتی از وجود آنها نیز آگاه نیستیم به ما خیره‌شده باشند؟ آیا میلیاردها تمدن ناشناخته در گوشه و کنار این جهان وسیع و پهناور، پراکنده‌اند؟

از زمانی که نخستین کنجکاوی‌های بشر آغاز شد و شروع به تفکر در باره محیط اطرافش کرد، این سوال نیز با او بوده است اما پاسخ به این پرسش چندان کار ساده‌ای نیست و در ابتدای قرن ۲۱ میلادی ما هنوز نتوانسته‌ایم پاسخی قطعی به این پرسش دهیم و حتی نتوانسته‌ایم از این موضوع مطمئن شویم که آیا غیر از ما حیات ابتدایی و کوچکی در حد حیات میکروبی ممکن است در جایی از جهان وجود داشته باشد یا ما تنها هستیم؟‌ بسیاری در مقابل این ایده که شاید ما واقعا تنها موجودات زنده یا هوشمند کیهان باشیم این سوال را مطرح می‌کنند که آیا در این صورت ‌فضای زیادی آن بالا به هدر نرفته است؟

امروزه نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند که نزدیک به نیمی از مردم اروپا و آمریکا به وجود موجودات فضایی باور دارند. شاید بسیاری از آنها به واسطه تماشای فیلم‌ها و نمایش‌های تلویزیونی به این نتیجه رسیده باشند. در بسیاری از این فیلم‌ها موجودات فضایی از سیاره‌های دیگر به زمین هجوم می‌آورند تا بر سیاره ما حاکم شده یا درگیر نبردهای فضایی با نسل‌های پس از ما بشوند، البته در برخی از این مجموعه‌ها مانند ET ‌نیز این موجودات رفتاری کاملا بشردوستانه دارند و حتی برای کمک به انسان یا سیاره زمین به دیدار زمینیان می‌آیند، با وجود این نمی‌توان به این دلیل که موجودات فضایی بکرات بر پرده نقره‌ای سینما ظاهر می‌شوند، به این نتیجه رسید که می‌توان آنها را در فضا هم پیدا کرد. علم به چیزی بیش از ایده‌های خام و تصورهای خلاقانه نیاز دارد و آن شواهد تجربی است و ما هنوز با وجود این که بیش از ۲۰۰۰ سال پس از یونانیان باستان زندگی می‌کنیم، نتوانسته‌ایم برای این پرسش که آیا ما در این جهان تنهاییم یا نه، پاسخ بهتری از حدس‌های اولیه خود پیدا کنیم. اما دانستن حقیقت در باره پاسخ این پرسش، از اهمیتی شایان برای ما برخوردار است. برای نمونه، اگر می‌فهمیدیم که جوامع پیشرفته فراوان و رو به گسترشی در کهکشان ما وجود دارند، دست‌کم می‌توانستیم دورنمایی از وضعیت خود و نحوه عملکردمان به دست بیاوریم، ضمن آن که شاید می‌توانستیم نکات شگفت‌آور بسیاری از تمدن‌های پیشرفته‌ منظومه‌های فراخورشیدی رابیاموزیم و شاید به سوی آینده‌ای بسیار بهتر پیش می‌رفتیم. از آن سو، اگر معلوم شود که زمین تنها سیاره‌ای است که موجوداتی اندیشمند در آن ساکنند، آنگاه با این واقعیت دلهره‌آور رو‌به‌رو می‌شویم که کیهان و آینده آن را اگر کسی بتواند رقم بزند تنها ما هستیم.

البته داستان ما تفاوت‌های ویژه‌ای با گذشته کرده است، امروز می‌توانیم از فناوری‌های نوین برای بررسی امکان وجود یا عدم وجود موجودات فضایی بهره ببریم می‌توانیم سفینه‌های خود را به گوشه و کنار منظومه‌شمسی روانه کنیم و می‌توانیم به بررسی دقیق آسمان در طول‌موج‌های مختلف بپردازیم. می‌توانیم اثرات گذر سیاره‌های فراخورشیدی از مقابل ستاره‌های مادرشان را ببینیم و با استفاده از فناوری‌های طیف‌سنجی، ترکیب عناصر موجود در جو هر یک از این سیاره‌ها را تخمین بزنیم و از سوی دیگر روی زمین به جستجوی شرایط غیرعادی میزبان حیات بپردازیم و در بستر چشمه‌های آب گرم یا در اعماق دریا ربات‌های ما نشانه‌های حیات اولیه را ردیابی کنند.

با وجود همه اینها هنوز به جایی نرسیده‌ایم که با قطعیت بگوییم در این راه حتما به موفقیت خواهیم رسید یا اگر دست به جستجوی فضایی‌ها بزنیم در فاصله زمانی کوتاهی بتوانیم آنها را بیابیم، اما به هر حال این احتمال وجود دارد که روزی بزرگ‌ترین کشف تاریخ بشر محقق شود و ما مدرکی مستقیم از حیات را در جایی غیر از سیاره مادری پیدا کنیم، اما نخستین گام برای پاسخ دادن به این پرسش نگاه کردن به آسمان‌هاست.

تحقیقات ما درباره حیات هوشمند فرازمینی، ما را به سمت ستاره‌ها می‌کشاند؛ اما کدام یک از آنها برای بررسی و تحقیق در این زمینه مناسبند؟ در کجای این وسعت بی‌پایان ستاره‌ها می‌توانیم امیدوار به یافتن سیاره‌های مناسب باشیم،‌ واحه‌هایی که در آن بذر حیات ریشه دوانده باشد و سبزه‌زار تمدن هوشمند رخ نموده باشد؟ می‌دانیم که حیات روی زمین مقاوم و پایدار است. برای رسیدن به نقطه‌ای که بتواند میزبانی حیات را در جای دیگری غیر از زمین به عهده داشته باشد، باید در اولین گام و پیش از آن که به دنبال سیارات مناسب برویم، در جستجوی ستاره‌هایی باشیم که می‌توانند سیارات میزبان حیات را در اطراف خود میزبانی کنند.

یافتن چنین ستاره‌هایی باعث توسعه روش‌ها و تکنیک‌های جستجوی سیارات فراخورشیدی شده است. پیدا کردن سیاراتی مانند زمین که در محدوده کمربند حیات ستاره‌های مادر قرار گرفته باشند، یکی از اولویت‌های سال‌های آینده دنیای ستاره‌شناسی به شمار می‌رود.

امروز می‌توانیم از فناوری‌های نوین برای بررسی امکان وجود یا عدم وجود موجودات فضایی بهره ببریم

شکار چنین سیاره‌هایی اما با مشکلات فراوانی همراه خواهد بود. مشکل نخست ضعف ابزارهای امروزی ما هستند. ما امکان رصد مستقیم سیارات فراخورشیدی عظیم را هم به زحمت در اختیار داریم، چه رسد به سیارات سنگی و زمین مانند، اما در چند سال آینده با پیشرفت پروژه رصدخانه ۳۰ متری اروپا و ماموریت کپلر در مدار زمین، شانس رصد مستقیم چنین سیاراتی افزایش یافته است. ولی بررسی و تحلیل سیستم‌های سیاره‌ای که پیدا می‌شود وطیف سنجی‌های دقیق پیش‌زمینه بررسی احتمال حیات در این منظومه‌ها به شمار می‌روند.

اما در همان حال که جستجوی سیارات احتمالی مناسب برای شکل‌گیری حیات در دستور کارگروه‌‌های تحقیقاتی قرار دارد باید در کنار آن به فکر روش‌های احتمالی دیگر در این زمینه بود.

یکی از روش‌های مبتکرانه‌ای که چند سالی است در این زمینه آغاز شده است و با جدیت ادامه دارد، پروژه جستجوی هوشمندان فرازمینی است. در این روش با این استدلال که اگر تمدنی به مرحله هوشمندی رسیده باشد، حتما موفق به کشف امواج الکترومغناطیسی و استفاده از آن شده و به این ترتیب امواجی را در محیط پراکنده کرده‌ است که به طور طبیعی در جهان وجود ندارد. بنابراین با گوش کردن به عالم می‌توان نشانه‌های از امواجی یافت که حاصل دستکاری موجودی هوشمند در طبیعت است. این کار سال‌ها پیش آغاز شده، اما هنوز به نتیجه نرسیده است که البته این موضوع را به هیچ وجه نمی‌توان نشانه‌هایی از شکست این طرح خلاقانه ارزیابی کرد. گستردگی فضا به قدری زیاد است که اگر در مدت کوتاهی نتوانسته‌ایم نتیجه‌ای قطعی دریافت کنیم، تنها به این دلیل می‌تواند باشد که هنوز جستجوی خود را کامل نکرده‌ایم.

ما راهی طولانی برای یافتن نشانه‌های حیات در پیش داریم؛ جستجوی سیارات فراخورشیدی، ‌رصد طیفی آسمان، گوش کردن به صداهایی که از آسمان به سوی ما می‌آیند یا حتی ارسال پیام برای جاهایی که مشکوک به وجود حیات در آن باشیم. در کنار آن، جستجوی دقیق سیارات یا اقمار منظومه شمسی که ممکن است میزبان حیات غیرهوشمند باشند نیز در دستور کار قرار دارد. قمر تیتان در اطراف زحل، قمر اروپا به دور مشتری و سیاره مریخ هنوز در رده مظنونان همیشگی برای میزبانی حیات در گذشته،‌ حال یا آینده بوده‌اند و ده‌ها ماموریت برای بررسی آن در حال طراحی و انجام است.

اگر روزی یکی از این طرح‌ها به نتیجه برسد و ما نشانه‌هایی از حیات هوشمند یا حتی میکروبی و ساده در جای دیگری از کیهان پیدا کنیم، به بزرگترین دستاورد تاریخ بشریت دست یافته‌ایم. این کشفی خواهد بود که دید ما را درباره جهان دگرگون خواهد کرد.